Sosial İşin Fəlsəfi Aspektləri: Nəzəri-Metodoloji Yanaşmalar və Müasir Tendensiyalar
DOI:
https://doi.org/10.69760/gsrh.02603020011Keywords:
sosial iş, sosial fəlsəfə, humanizm, sosial ədalət, insan hüquqları, sosial dövlət, sosial rifah, etik məsuliyyət, qloballaşma, rəqəmsal sosial xidmətlərAbstract
Məqalədə sosial işin fəlsəfi aspektləri, onun nəzəri-metodoloji əsasları və müasir cəmiyyətdə dəyişən funksiyaları kompleks şəkildə araşdırılır. Tədqiqatın əsas məqsədi sosial işi yalnız yardım və xidmət mexanizmi kimi deyil, insan ləyaqəti, sosial ədalət, hüquqlar, məsuliyyət və rifah ideyaları üzərində qurulan humanist sosial institut kimi təhlil etməkdir. Məqalədə sosial işin ontoloji və aksioloji əsasları, sistemli, ekoloji, gücləndirmə, hüquq əsaslı və refleksiv yanaşmalar kontekstində şərh olunur. Eyni zamanda sosial dövlət modeli, qloballaşma, miqrasiya, rəqəmsallaşma və etik dilemmlər sosial işin müasir çağırışları kimi təqdim edilir. Araşdırma göstərir ki, sosial işin fəlsəfi məzmunu onun praktik fəaliyyətinin istiqamətini müəyyənləşdirir: sosial işçi yalnız fərdi problemin həllinə deyil, həm də insanın sosial imkanlarının genişləndirilməsinə, cəmiyyətə inteqrasiyasına və struktur bərabərsizliyin azaldılmasına xidmət edir. Nəticədə sosial iş davamlı sosial inkişaf, insan hüquqlarının qorunması və sosial rifahın gücləndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan peşəkar və elmi fəaliyyət sahəsi kimi qiymətləndirilir.
References
Adams, R., Dominelli, L., & Payne, M. (Eds.). (2018). Social work: Themes, issues and critical debates (4th ed.). Palgrave Macmillan.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası. (1995). Bakı.
Azərbaycan Respublikasının Qanunu. (2011). Sosial xidmət haqqında (30 dekabr 2011-ci il, № 275-IVQ). https://e-qanun.az/framework/23195
Banks, S. (2021). Ethics and values in social work (5th ed.). Red Globe Press.
Dominelli, L. (2002). Anti-oppressive social work theory and practice. Palgrave Macmillan.
Dominelli, L. (2010). Social work in a globalizing world. Polity Press.
Dominelli, L. (2012). Green social work: From environmental crises to environmental justice. Polity Press.
DOST Agentliyi. (2026). Sosial xidmət sahəsində göstərilən xidmətlər. https://dost.gov.az/services/social-services
Germain, C. B., & Gitterman, A. (1996). The life model of social work practice: Advances in theory and practice (2nd ed.). Columbia University Press.
Healy, K. (2014). Social work theories in context: Creating frameworks for practice (2nd ed.). Palgrave Macmillan.
Healy, L. M., & Thomas, R. L. (2021). International social work: Professional action in an interdependent world (3rd ed.). Oxford University Press.
IFSW & IASSW. (2014). Global definition of social work. International Federation of Social Workers. https://www.ifsw.org/what-is-social-work/global-definition-of-social-work/
IFSW & IASSW. (2018). Global social work statement of ethical principles. International Federation of Social Workers. https://www.ifsw.org/global-social-work-statement-of-ethical-principles/
IFSW & IASSW. (2020). Global standards for social work education and training. International Federation of Social Workers. https://www.ifsw.org/global-standards-for-social-work-education-and-training/
Midgley, J. (2014). Social development: Theory and practice. SAGE Publications.
Midgley, J., & Conley, A. (Eds.). (2010). Social work and social development: Theories and skills for developmental social work. Oxford University Press.
Nussbaum, M. C. (2011). Creating capabilities: The human development approach. Harvard University Press.
Payne, M. (2020). Modern social work theory (5th ed.). Oxford University Press.
Rawls, J. (1971). A theory of justice. Harvard University Press.
Reamer, F. G. (2018). Social work values and ethics (5th ed.). Columbia University Press.
Saleebey, D. (Ed.). (2013). The strengths perspective in social work practice (6th ed.). Pearson.
Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford University Press.
Thompson, N. (2020). Understanding social work: Preparing for practice (5th ed.). Red Globe Press.
Zastrow, C. (2021). Introduction to social work and social welfare: Empowering people (13th ed.). Cengage Learning.
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
This journal publishes all articles under the Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0). Authors retain copyright of their work. Anyone may freely share, copy, distribute, adapt, and build upon the published material for any purpose, including commercial use, provided that appropriate credit is given to the original author(s) and source, a link to the license is provided, and any changes made are indicated. License URL: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
